چرا سنگ نما بعد از بارندگی یا یخ زدگی جدا می شود
تصور کنید صبح یک روز زمستانی، بعد از چند ساعت بارندگی و کاهش شدید دما، با صدای مهیبی از خواب بیدار می شوید. وقتی به بیرون نگاه می کنید، تکه‌ای از سنگ نمای ساختمان روی زمین افتاده است! شاید اولین فکری که به ذهنتان برسد این باشد که سنگ کیفیت مناسبی نداشته یا ساختمان بیش از حد قدیمی شده است. اما ماجرا همیشه به این سادگی نیست. گاهی رطوبتی که از یک بند باریک وارد نمای ساختمان شده، زنجیره ای از آسیب ها را آغاز می کند. جدا شدن سنگ نما بعد از بارندگی یا یخ زدگی مشکلی جدی است که شناخت علت های آن می تواند از خسارت های سنگین جلوگیری کند.
علل اصلی جدا شدن سنگ نما بعد از بارندگی یا یخ زدگی
سنگ نمای ساختمان به کمک ملات، اتصالات مکانیکی و جزئیات اجرایی مناسب در جای خود قرار می گیرد. هر عاملی که استحکام این اتصالات را کاهش دهد، می تواند احتمال سقوط سنگ را افزایش دهد. بارندگی و یخ زدگی نیز از جمله عوامل محیطی هستند که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر دوام نما تأثیر می گذارند.
برای انتخاب روش مناسب تعمیر و جلوگیری از ریزش سنگ، ابتدا باید منشأ آسیب مشخص شود. مهمترین دلایل این اتفاق عبارتند از:
نفوذ آب باران به پشت سنگ نما
یکی از رایجترین دلایل ریزش سنگ، نفوذ آب به فضای پشت آن است. زمانی که بندکشی میان سنگ ها آسیب می بیند یا در قسمتهایی از نما ترک ایجاد می شود، آب باران براحتی وارد لایه های زیرین می شود.
تجمع رطوبت در پشت سنگ به مرور زمان باعث تضعیف ملات سیمانی می شود. در نتیجه، اتصال میان سنگ و دیوار استحکام اولیه خود را از دست می دهد و احتمال لق شدن قطعات افزایش پیدا می کند. اجرای اصولی آببندی و ترمیم درزهای آسیب دیده با پیچ و رولپلاک سنگ نما می تواند از ادامه نفوذ آب جلوگیری کند.
یخ زدگی آب و افزایش فشار در منافذ سنگ
یکی از مهمترین دلایل جدا شدن سنگ نما بعد از بارندگی یا یخ زدگی به ویژگی فیزیکی آب مربوط می شود. هنگامی که آب وارد منافذ ریز سنگ یا ترک های موجود در ملات می شود، با کاهش دمای هوا ممکن است یخ بزند.
آب هنگام تبدیل شدن به یخ حدود ۹ درصد افزایش حجم پیدا می کند. این افزایش حجم به دیواره منافذ و ترک ها فشار وارد می کند و می تواند باعث گسترش آسیب های قبلی شود.
اگر این چرخه چندین بار تکرار شود، ترک های کوچک بزر‌گتر می شوند و حتی ممکن است بخشی از بافت سنگ یا ملات پشت آن تخریب شود.
سایر خدمات : نصب توری پاسیو در تهران و کرج بدون داربست
استفاده از ملات نامرغوب و اجرای غیراصولی آن
ملات سیمانی وظیفه اتصال سنگ به سطح زیرین را بر عهده دارد. اگر این ملات از کیفیت مناسبی برخوردار نباشد، در برابر رطوبت و تغییرات دمایی دوام کافی نخواهد داشت.
استفاده از ماسه آلوده، سیمان نامرغوب، نسبت نامناسب آب و سیمان یا پر نکردن کامل فضای پشت سنگ، از جمله اشتباهات رایج هنگام نصب نما هستند.
نبود اسکوپ یا اجرای نامناسب مهار مکانیکی
یکی دیگر از دلایل مهم ریزش سنگ، وابستگی کامل آن به چسبندگی ملات است. در برخی ساختمان ها، سنگ ها بدون مهار مکانیکی مناسب نصب شده اند و تمام وزن آنها بر دوش ملات قرار دارد.
اسکوپ سنگ نما روشی برای ایجاد اتصال مکانیکی میان سنگ و زیرسازی ساختمان است. این اتصال کمک می کند حتی در صورت کاهش چسبندگی ملات، احتمال سقوط سنگ کمتر شود.
اگر اسکوپ به درستی اجرا نشده باشد یا تجهیزات مورد استفاده با وزن و ابعاد سنگ تناسب نداشته باشند، خطر جدا شدن قطعات افزایش پیدا می کند.
انبساط و انقباض ناشی از تغییرات دمایی
تغییرات دما در طول شبانه روز باعث انبساط و انقباض مصالح ساختمانی می شود. سنگ و ملات نیز از این قاعده مستثنا نیستند.
از آنجا که ضریب انبساط حرارتی این دو ماده متفاوت است، تغییرات مکرر دما می تواند در محل اتصال آنها تنش ایجاد کند. اگر در طراحی نما درزهای حرکتی مناسب پیش بینی نشده باشد، این تنش ها به مرور زمان باعث ترک خوردگی یا جدا شدن سنگ می شوند.
فرسودگی بندکشی و آسیب دیدگی درزهای نما
بندکشی نقش مهمی در جلوگیری از نفوذ آب به پشت سنگها دارد. با گذشت زمان، مواد مورد استفاده برای بندکشی ممکن است ترک بخورند، پوسته شوند یا بخشی از آنها از بین برود. در این شرایط، آب باران به راحتی از میان سنگ ها عبور می کند و به ملات پشت آنها می رسد.
به همین دلیل، بررسی وضعیت بندکشی و ترمیم قسمت های آسیب دیده باید بخشی از برنامه نگهداری ساختمان و خدمات کار در ارتفاع در تهران و کرج باشد.
خوردگی اتصالات فلزی پشت سنگ
در برخی روش های اجرای نما، از اتصالات فلزی برای مهار سنگ ها استفاده می شود. اگر این اتصالات در برابر رطوبت محافظت نشده باشند، احتمال زنگ زدگی و خوردگی آنها وجود دارد.
آب نفوذ کرده به پشت سنگ می تواند فرآیند خوردگی را تسریع کند. با کاهش سطح مقطع و مقاومت قطعات فلزی، توانایی برای نگهداری سنگ نیز کمتر می شود.
در چنین شرایطی، حتی وجود اسکوپ هم نمی تواند تضمین کننده ایمنی نما باشد. زیرا خود اتصال مکانیکی ممکن است آسیب دیده باشد.
چگونه از ریزش سنگ نما پس از بارندگی و یخ زدگی جلوگیری کنیم؟
اقدامات زیر می توانند در افزایش دوام و ایمنی نمای ساختمان مؤثر باشند.
پیچ و رولپلاک کردن سنگ های نما
در این روش، با ایجاد سوراخ در محل های مناسب و نصب اتصالات مکانیکی، سنگ به بدنه ساختمان مهار می شود. البته اجرای پیچ و رولپلاک سنگ نما در کرج باید با توجه به جنس سنگ، ضخامت آن و وضعیت زیرسازی انجام شود. اگر ملات پشت سنگ کاملاً تخریب شده باشد، ابتدا باید مشکل زیرسازی برطرف شود.
آببندی و ترمیم بندهای آسیب دیده
اگر آب از طریق درزهای نما وارد ساختمان شود، باید مسیرهای نفوذ شناسایی و با مواد مناسب ترمیم شوند. انتخاب مواد آببندی به جنس سنگ، نوع درز و میزان حرکت احتمالی نما بستگی دارد.
همچنین باید توجه داشت که آببندی سطحی سنگ های لق، مشکل اتصال آنها را برطرف نمی کند. ابتدا باید قطعات ناپایدار ایمن سازی شوند و سپس عملیات درزگیری انجام شود.
استفاده از مصالح استاندارد در اجرای نما
در ساختمان های جدید، انتخاب سنگ مناسب، تهیه ملات باکیفیت و اجرای اسکوپ از ابتدا اهمیت زیادی دارد. رعایت این موارد می تواند احتمال بروز مشکلات بعدی را کاهش دهد.
بررسی منظم نما پیش از فصل سرما
بهتر است پیش از شروع فصل زمستان، وضعیت سنگ ها، بندکشی و اتصالات نما بررسی شود. این کار کمک می کند ترک ها و نقاط آسیب دیده پیش از بارندگی های شدید و یخ زدگی شناسایی شوند.
سخن آخر
گاهی ریزش یک قطعه سنگ از نمای ساختمان، نتیجه ماه ها یا حتی سالها نفوذ رطوبت و فرسودگی اتصالات است. جدا شدن سنگ نما بعد از بارندگی یا یخ زدگی را نباید صرفاً یک اتفاق فصلی دانست، زیرا این مسئله می تواند نشانه ضعف در اجرای نما، کیفیت نامناسب مصالح یا آسیب دیدگی زیرسازی باشد. اگر می خواهید ساختمان در برابر بارندگی و سرمای زمستان ایمن بماند، بهتر است پیش از مشاهده اولین نشانه های سقوط، وضعیت سنگ ها و اتصالات را بررسی کنید. انتخاب روش تعمیر مناسب و کمک گرفتن از نیروهای متخصص آریا سازه ارتفاع البرز، بهترین اقدام برای رفع این مشکل است.
